Para marrëdhënies seksuale 

Kontraceptivët hormonalë veprojnë duke penguar ovulimin, që do të thotë se qeliza vezore dhe spermatozoidi nuk mund të takohen. Për më tepër, ata ndihmojnë në uljen e rrezikut të kancerit të vezoreve dhe të mitrës. Këta kontraceptivë përmbajnë estrogjen dhe/ose progestina. 

Dispozitivët intrauterin (IUD) pengojnë spermatozoidët të hyjnë në mitër dhe të arrijnë qelizën vezore. Ka dy lloje IUD: një hormonal, që përmban një progestinë, dhe një tjetër me bakër. 

Megjithatë, as kontraceptivët hormonalë dhe as IUD-të nuk ofrojnë mbrojtje nga infeksionet e transmetuara seksualisht. 

Gjatë marrëdhënies seksuale 

Kondomi (i quajtur gjithashtu preservativ) dhe diafragma (po ashtu e quajtur preservativ femëror) janë metoda barrierë. Kondomi mbron nga infeksionet e transmetuara seksualisht dhe, në mënyrë të moderuar, nga shtatzënitë e padëshiruara. Diafragma, megjithatë, nuk ofron të njëjtën mbrojtje nga shtatzënitë ose infeksionet. 

Metoda të tjera kontraceptive, si kapsula, suppositorët dhe kremrat spermicide, nuk janë shumë efektive kur përdoren vetëm. Mbrojtja e tyre rritet nëse përdoren së bashku me metoda të tjera.

Metodat natyrore 

Metoda Ogino-Knaus bazohet në llogaritjen e ditëve potencialisht të pjellshme për gruan, por funksionon më mirë nëse cikli menstrual është i rregullt. Metoda Billing bazohet në vëzhgimin e mukozës së qafës së mitrës, por mund të jetë e pasaktë për shkak të shumë faktorëve. 

Coitus interruptus përfshin ndërprerjen e marrëdhënies menjëherë para ejakulimit, por është një metodë që nuk është shumë efektive. 

Çdo metodë kontraceptive është ndryshe dhe mund të jetë më e përshtatshme për një person sesa për një tjetër. Gjithmonë është më mirë të konsultoheni me mjekun ose gjinekologun për të zgjedhur metodën e duhur. 

Pas marrëdhënies seksuale 

Pas një marrëdhënieje seksuale pa mbrojtje, ekzistojnë metoda kontraceptivë emergjentë për të shmangur një shtatzëni të padëshiruar. Ka dy lloje: farmakologjikë (pilula e ditës pas) dhe jo farmakologjikë (IUD me bakër). 

➔ Kontraceptivë farmakologjikë 

“Pilula e ditës pas” është një tabletë që përmban hormone. Duhet marrë sa më shpejt pas një marrëdhënieje pa mbrojtje, preferohet brenda 24 orësh. Ajo nuk mbron nga marrëdhëniet e tjera të rrezikshme brenda të njëjtit cikël dhe nuk mbron nga infeksionet e transmetuara seksualisht. 

Ekzistojnë dy lloje pilulash: 

• Levonorgestrel: duhet marrë brenda 72 orësh nga marrëdhënia. ● Acetati i ulipristalit: duhet marrë brenda 120 orësh nga marrëdhënia. 

Këto medikamente parandalojnë fekondimin, por nuk funksionojnë nëse ovulimi ka filluar tashmë.

➔ Kontraceptivë jo farmakologjikë 

IUD me bakër mund të përdoret si metodë emergjente. Ai duhet të futet nga gjinekologu brenda 48 orësh pas një marrëdhënieje pa mbrojtje dhe mund të parandalojë shtatzëninë në 99% të rasteve. Ky dispozitiv nuk përmban hormone dhe mund të përdoret gjithashtu si një kontraceptiv afatgjatë. 

IUD vepron duke parandaluar spermatozoidët të arrijnë qelizën vezore dhe duke ndryshuar shtresën e mitrës, duke e bërë atë të papërshtatshme për shtatzëninë. 

➔ Efektet anësore dhe kundërindikacionet 

Mund të paraqiten efekte anësore si dhimbje koke ose dhimbje në bark, por ato janë të rralla. Për përgjithësi, kontraceptivët hormonalë nuk kanë kundërindikacione serioze. 

IUD mund të shkaktojë dhimbje, kriza ose infeksione, dhe nuk rekomandohet për gratë e reja që nuk kanë pasur ende fëmijë.